UĞUR ERŞEN ŞENBİL, Makale

UĞUR ERŞEN ŞENBİL

Akkim Kimya Yapı Kimyasalları Ar-Ge Müdürü

Türkiye’de kimyasal beton katkılarının son beş yıllık üretim hacmi istatistiki değerlendirmesi

Türkiye’de inşaat sektörü ülke ekonomisinin lokomotifi konumundaki pozisyonunu devam ettiriyor. Artan nüfusun konut ve sosyal ihtiyaçları ve de kentsel dönüşüm projeleri nedeniyle ülkemiz beton üretimi konusunda diğer ülkelere kıyasla yüksek üretim hacmine sahip. Bu durum beton katkılarının üretim hacmini de doğrudan etkilemekte. Betondan istenilen performans özelliklerine göre, TS EN 934-2 standardı kapsamında çeşitli tiplerde beton katkıları kullanılıyor. Bu yazıda Türkiye Katkı Üreticileri Birliği’nden alınan veriler ile Türkiye’nin son beş yıl boyunca kimyasal beton katkıları üretim hacmindeki gidişatı istatistiki olarak inceleyeceğiz. Öncesinde, yazıda yer alan katkıların isimleri ve standart kapsamındaki çizelge detaylarını aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.

Katkı GrubuStandart ve Çizelge
Su Azaltıcı / Akışkanlaştırıcı Kimyasal Katkılar (SA/A)TS EN 934:2 Çizelge 2 + Çizelge 10
Yüksek Oranda Su Azaltıcı / Süper Akışkanlaştırıcı Kimyasal Katkılar (YOSA/SA)  TS EN 934:2 Çizelge 3 + Çizelge 11
Su Tutucu Kimyasal Katkıları (ST)TS EN 934:2 Çizelge 4
Hava Sürükleyici Kimyasal Katkılar (HS)TS EN 934:2 Çizelge 5
  Priz Hızlandırıcı Kimyasal Katkılar (PH)TS EN 934:2 Çizelge 6 + Çizelge 7 + Çizelge 12
Priz Geciktirici Kimyasal Katkılar (PG)TS EN 934:2 Çizelge 8
Su Geçirimsizlik Kimyasal Katkıları (SG)TS EN 934:2 Çizelge 9
  Püskürtme Beton Katkıları (PBK)TS EN 934:5 Çizelge 2 + Çizelge 3 + Çizelge 4

Tablo ile ilgili küçük bir notu da paylaşalım: TS EN 934-2 standardında polikarboksilat (PC) esaslı yüksek oranda su azaltıcı / süper akışkanlaştırıcı katkılar için ayrı bir çizelge bulunmuyor, Çizelge 3 + Çizelge 11 içinde geçmekte. PC esaslı kimyasal beton katkılarının kırılımını ayrıca görmek için, bu grup grafiklerde ayrıca belirtilecek, bu grupta belirtilen miktar YOSA/SA toplam miktarının içindedir.


2015 Yılı Türkiye Kimyasal Beton Katkıları Üretim Verileri

2015 yılında 473 bin 362 ton kimyasal beton katkısı üretildi. Bu miktarın yüzde 86,3’ünü beton akışkanlaştırıcıları (SA/A + YOSA/SA) oluşturdu. Bu nedenle en çok ihtiyaç duyulan kimyasal beton katkı grubunun beton akışkanlaştırıcı grubu olduğu söylenebilir. Kendi içinde de yüksek oranda su azaltıcı / süper akışkanlaştırıcı katkılar, su azaltıcı / akışkanlaştırıcı katkılara göre 2,9 kat daha fazla üretiliyor. PC esaslı YOSA/SA katkılarının üretimi toplam YOSA/SA katkıları üretiminin yüzde 30’u kadar. Püskürtme beton katkıları, toplam katkı miktarının yüzde 12’si oranında ve akışkanlaştırıcı katkı grubundan sonra en çok kullanılan katkı grubu. Diğer katkı grupları ise toplam katkı miktarının yüzde 1,7’sini oluşturuyor ve diğerlerine kıyasla minör gruplar olarak yer alıyor.

Şekil 1: 2015 yılı Türkiye kimyasal beton katkıları üretim verileri

2016 Yılı Türkiye Kimyasal Beton Katkıları Üretim Verileri

2016 yılında 558 bin 625 ton beton katkısı üretildi. Bu miktarın yüzde 87’sini beton akışkanlaştırıcıları oluşturdu. YOSA/SA grubu, SA/A grubuna göre 2,6 kat daha fazla üretildi. Bir önceki yıla göre her iki katkı grubunda da üretim hacmi olarak artış olsa da, su azaltıcı / akışkanlaştırıcı grubundaki artışın daha fazla gerçekleşmesi nedeniyle, bu katkı grubuna duyulan ihtiyacın 2016 yılında daha fazla olduğu söylenebilir. PC esaslı YOSA/SA katkıların üretimi toplam YOSA/SA katkılarının üretiminin yüzde 38’i kadar oldu. Bir önceki yıla göre PC esaslı katkıya ihtiyacın arttığı görülüyor. Püskürtme beton katkıları, toplam miktarın yüzde 11,5’i oranında olup; bir önceki yıla göre miktarsal olarak artsa da, toplam katkı üretim miktarı tablosunda yüzdesel olarak düşüş yaşandı. Diğer katkı grupları toplam katkı miktarının yüzde 1,5’ini oluşturdu ve bir önceki yıla göre az miktarda artış yaşanırken oransal olarak azalma oldu.


2017 Yılı Türkiye Kimyasal Beton Katkıları Üretim Verileri

2017 yılında 596 bin 540 ton beton katkısı üretildi. Bu miktarın yüzde 86,3’ünü beton akışkanlaştırıcıları oluşturdu. YOSA/SA grubu, SA/A grubuna göre 2,6 kat daha fazla üretildi. Bir önceki yıl ile oransal olarak aynı seviyede kalırken, her iki katkı grubuna olan ihtiyaç paralel şekilde artış gösterdi. PC esaslı YOSA/SA katkıların üretimi toplam YOSA/ SA katkıları üretiminin yüzde 40’ını buldu. Bir önceki yıla göre PC esaslı katkı üretimi yükselirken, PC esaslı katkıya olan ihtiyacın artış gösterdiğini söylemem mümkün. Püskürtme beton katkıları, toplam miktarın yüzde 12,2’sini oluşturdu. Bir önceki yıla göre hem üretim hacmi olarak hem de oransal olarak arttı. Diğer katkı grupları toplam katkı miktarının yüzde 1,4’ünü oluşturdu ve bir önceki yıla göre üretim hacminde artış az miktarda gerçekleşti.

2018 Yılı Türkiye Kimyasal Beton Katkıları Üretim Verileri

2018 yılında toplam 581 bin 815 ton beton katkısı üretildi. 2015 yılından beri toplam üretilen katkı miktarında ilk defa düşüş yaşandı. Bu miktarın yüzde 82,5’ini beton akışkanlaştırıcıları oluşturdu. YOSA/SA üretim hacmi bir önceki yıla göre yüzde 22 azalırken; SA/A grubu bir önceki yıla göre yüzde 31 oranında arttı. YOSA/SA grubu, SA/A grubuna göre 1,5 kat daha fazla üretildi. 2018 yılında su azaltıcı / akışkanlaştırıcı katkı grubuna ihtiyaç yükseldi. PC esaslı YOSA/SA katkıların üretimi toplam YOSA/SA katkılarının üretiminin yüzde 72’si kadarken, PC esaslı katkı üretimi bir önceki yıla göre önemli ölçüde arttı ve süper akışkanlaştırıcı grubu katkılarda PC esaslı katkıya ihtiyaç daha fazla olurken, bu önceki yıllara kıyasla önemli bir gelişme olarak göze çarptı. Püskürtme beton katkıları, toplam miktarın yüzde 13,8’ini oluşturdu. Bir önceki yıla göre hem üretim hacmi olarak hem de oransal olarak artış gösterdi. Diğer katkı grupları toplam katkı miktarının yüzde 3,7’sini oluşturdu ve bir önceki yıla göre hem üretim hacmi hem de oransal açıdan önemli ölçüde arttı. Bir önceki yıla göre hava sürükleyici katkılarda 2 kat; priz hızlandırıcı katkılarda 2,9 kat; su geçirimsizlik katkılarında 4 kat yükselme gerçekleşti.


2019 Yılı Türkiye Kimyasal Beton Katkıları Üretim Verileri

2019 yılında toplam 448 bin 470 ton beton katkısı üretildi. Bir önceki yıla göre üretim miktarı yüzde 22,9 azaldı ve son beş yılın en düşük üretim hacmi gerçekleşti. Üretilen toplam miktarın yüzde 80’ini ise beton akışkanlaştırıcıları oluşturdu. Her iki katkı grubu da hem üretim hacmi hem de oransal olarak azaldı. YOSA/SA grubu ise SA/A grubuna göre 1,5 kat daha fazla üretildi. PC esaslı YOSA/SA katkıların üretimi toplam YOSA/SA katkılarının üretiminin yüzde 70’i kadarken, püskürtme beton katkıları toplam miktarın yüzde 16’sını oluşturdu. Bir önceki yıla göre üretim hacmi olarak azalsa da son beş yıl göz önünde bulundurulduğunda toplam katkı miktarına göre oranı en yüksek gerçekleşen yıl oldu. Diğer katkı grupları toplam katkı miktarının yüzde 3,9’unu oluştururken bir önceki yıla göre üretim hacmi olarak azalsa da, son beş yıl göz önünde bulundurulduğunda toplam katkı miktarına göre oranı en yüksek yıl oldu.


Sonuç ve değerlendirme

• Türkiye, beton katkıları üretim miktarı konusunda Avrupa’da açık ara birinci sırada yer alıyor.

• 2015 yılından itibaren artış eğiliminde olan üretim miktarında 2018 yılında ilk defa düşüş yaşanırken, 2019 yılında en düşük seviye görüldü.

• Son beş yılda üretim miktarının en yüksek olduğu yıl 2017 oldu.

• Yüksek oranda su azaltıcı / süper akışkanlaştırıcı katkı grubu her yıl su azaltıcı / akışkanlaştırıcı katkı grubuna göre daha fazla üretildi.

• 2015, 2016, 2017 yıllarında YOSA/SA grubu akışkanlaştırıcılarda SA/A grubuna göre ortalama 2,7 kat daha fazla üretilirken; 2018 ve 2019 yıllarında bu katsayı 1,5’e düştü. SA/A katkı grubunun kullanımı son yıllarda arttı.

• PC esaslı süper akışkanlaştırıcıların üretimi, diğer tip süper akışkanlaştırıcılara göre her geçen sene arttı ve 2018 ile 2019 yılında oransal olarak en üst seviyeye ulaştı.

• Püskürtme beton katkılarının üretimi 2015-2018 arasında sürekli artış gösterirken, 2019 yılında üretim miktarında düşme oldu. Buna rağmen 2019 yılında son beş yıla kıyasla toplam katkı üretim miktarındaki payı en yüksek seviyeye ulaştı.

• Hava sürükleyici, priz hızlandırıcı, su geçirimsizlik kimyasal katkı gruplarının üretimi 2015-2017 yılları arasında küçük miktarlarla artarken 2018 yılında artış ivmesi en yüksek seviyeye ulaştı ve üretim miktarı olarak en fazla üretilen yıl oldu. 2019 yılında üretim miktarı azalmış olsa da son beş yıla kıyasla toplam katkı üretim miktarındaki payı en yüksek seviyeye ulaştı.

Türkiye, beton katkıları konusunda know-how, üretim ve aplikasyon teknolojisi açısından üst düzey bir noktadadır. Betondan istenilen performans özelliklerine göre her tipte kimyasal katkıyı üretebilme yeteneğine sahiptir. Türkiye bu konumuyla kimyasal beton katkıları sektöründeki en önemli oyuncu olarak yoluna devam ediyor.